มติกบง. เขย่าวงการพลังงาน! ลดราคาดีเซลหน้าโรงกลั่น 2 บาท ครั้งแรกในประวัติศาสตร์

สถานการณ์ราคาน้ำมันโลกที่ผันผวนอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งจากวิกฤตการณ์ในตะวันออกกลาง ได้ส่งผลกระทบโดยตรงต่อค่าครองชีพของประชาชนและต้นทุนทางธุรกิจในประเทศไทย เพื่อบรรเทาภาระดังกล่าว คณะกรรมการบริหารนโยบายพลังงาน (กบง.) ที่มีนายเอกนัฏ พร้อมพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน เป็นประธาน ได้มีมติสำคัญเมื่อวันที่ 7 เมษายน 2569 ให้ลดราคาดีเซล B7 และ B20 ณ หน้าโรงกลั่นลง 2 บาทต่อลิตร นับเป็นครั้งแรกที่มีการใช้อำนาจตามพระราชกำหนด (พ.ร.ก.) เพื่อแก้ไขปัญหาภาวะราคาน้ำมันที่ผิดปกติ

ทำความเข้าใจ "มติกบง." ลดราคาดีเซล 2 บาท: รายละเอียดสำคัญ

การตัดสินใจครั้งประวัติศาสตร์ของ กบง. นี้ เกิดขึ้นจากสถานการณ์ที่ค่าการกลั่นน้ำมันในประเทศปรับตัวสูงขึ้นอย่างผิดปกติในช่วงเดือนมีนาคม-เมษายน แม้ว่าราคาน้ำมันดิบจะได้รับผลกระทบจากวิกฤตการณ์ตะวันออกกลาง แต่ค่าการกลั่นที่พุ่งขึ้นนี้ กลับส่งผลให้ราคาน้ำมันสำเร็จรูปหน้าโรงกลั่นสูงเกินควร

ทำไมต้องลดราคาหน้าโรงกลั่น?

ที่ผ่านมา กลไกหลักในการตรึงราคาน้ำมันหน้าปั๊มเพื่อลดภาระประชาชนคือ กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง ซึ่งปัจจุบันมีสถานะติดลบอยู่ประมาณ 50,000 ล้านบาท และยังคงชดเชยราคาดีเซลวันละนับพันล้านบาท รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงานชี้ว่า ในสภาวะที่กลไกราคาตลาดโลกไม่ปกติ โรงกลั่นซึ่งเป็นผู้ประกอบการในประเทศไทย ควรเข้ามามีส่วนร่วมในการแบกรับภาระที่เพิ่มขึ้นนี้ เพื่อไม่ให้กองทุนน้ำมันฯ ต้องรับภาระหนักเกินไป โดยข้อมูลจากการศึกษาของคณะกรรมการตรวจสอบและกำหนดโครงสร้างราคาน้ำมันเชื้อเพลิง (คตร.) ยืนยันถึงตัวเลขค่าการกลั่นที่พุ่งสูงผิดปกติตลอดเดือนมีนาคมที่ผ่านมา

อำนาจพิเศษจาก พ.ร.ก.

หัวใจสำคัญของมตินี้คือการที่ กบง. ใช้อำนาจตามพระราชกำหนดแก้ไขและป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. 2516 ซึ่งให้อำนาจในการกำหนดราคาหน้าโรงกลั่นได้โดยตรง การดำเนินการครั้งนี้ถือเป็นกลไกใหม่ที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อนในประเทศไทย เพื่อลดราคาตั้งแต่ต้นทาง และลดภาระของกองทุนน้ำมันฯ โดยตรง หลังจากนี้จะต้องมีการร่างประกาศและลงในราชกิจจานุเบกษา ก่อนจะพิจารณาการปรับลดราคาหน้าปั๊มให้ประชาชนได้รับประโยชน์ต่อไป

สถานการณ์พลังงานไทยในภาวะผันผวน

นอกเหนือจากมติเรื่องราคา การประชุมที่เกี่ยวข้องกับสถานการณ์พลังงานยังได้มีการรายงานถึงความมั่นคงด้านพลังงานของประเทศ ในภาวะที่ความขัดแย้งในตะวันออกกลางยังคงทวีความรุนแรงขึ้น ซึ่งส่งผลกดดันอุปทานพลังงานโลกและทำให้ราคาน้ำมันดิบผันผวนต่อเนื่อง

ความมั่นคงด้านน้ำมันสำรอง

ณ วันที่ 7 เมษายน 2569 ประเทศไทยมีปริมาณน้ำมันสำรองเพียงพอกับความต้องการใช้ประมาณ 105-106 วัน ซึ่งประกอบด้วยน้ำมันสำรองตามกฎหมาย, น้ำมันสำรองเพื่อการค้า, น้ำมันที่อยู่ระหว่างการขนส่ง และน้ำมันที่ได้รับการยืนยันในการจัดหาแล้ว แม้ตัวเลขเหล่านี้จะถูกอ้างถึงเพื่อสร้างความมั่นใจ แต่ผู้เชี่ยวชาญบางรายก็ยังตั้งข้อสังเกตถึงความซับซ้อนของตัวเลขและการเตรียมรับมือกับความเสี่ยงที่แท้จริงในระยะยาว อย่างไรก็ตาม ประเทศไทยยังคงสามารถผลิตน้ำมันดีเซลได้ 83.20 ล้านลิตร และจำหน่าย 74.23 ล้านลิตร (ข้อมูล ณ 5 เมษายน 2569) ซึ่งเพียงพอต่อความต้องการใช้ในประเทศ

อนาคตและผลกระทบต่อผู้บริโภค

มติกบง. ครั้งนี้สะท้อนให้เห็นถึงความพยายามของรัฐบาลในการบริหารจัดการปัญหาราคาน้ำมันที่ซับซ้อน ด้วยการนำกลไกใหม่มาใช้เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมและลดภาระแก่ประชาชน การลดราคาหน้าโรงกลั่น 2 บาท จะเป็นจุดเริ่มต้นที่สำคัญในการบรรเทาค่าใช้จ่ายของผู้ประกอบการขนส่งและประชาชนทั่วไป แม้จะกระทบต่อรายได้ของโรงกลั่น แต่รัฐบาลยืนยันว่าจะกำกับดูแลไม่ให้กระทบต่อสภาพคล่องในการจัดหาน้ำมันดิบมากลั่นเพื่อคนไทย

ต้องติดตามอย่างใกล้ชิดว่าการประกาศในราชกิจจานุเบกษาจะมีผลเมื่อใด และราคาดีเซลหน้าปั๊มจะปรับลดลงตามมาอย่างไร ซึ่งจะส่งผลโดยตรงต่อเศรษฐกิจและชีวิตประจำวันของคนไทยทุกคนในระยะต่อไป