ไข้กาฬหลังแอ่นระบาดอังกฤษ: สิ่งที่นักเรียนและผู้เดินทางควรรู้และป้องกัน

สถานการณ์ด้านสาธารณสุขในสหราชอาณาจักรกำลังเป็นที่จับตา เมื่อ ศ.นพ.ยง ภู่วรวรรณ หรือ “หมอยง” ได้ออกมาเตือนถึงการระบาดของ ไข้กาฬหลังแอ่น อย่างรุนแรงในอังกฤษ โดยเฉพาะในกลุ่มนักเรียนและนักศึกษา ล่าสุดพบผู้เสียชีวิตแล้ว 2-3 ราย และมีผู้ติดเชื้อรายใหม่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วเป็น 20 คน สร้างความกังวลให้กับผู้ที่วางแผนจะเดินทางไปศึกษาต่อ ทำงาน หรือท่องเที่ยวในอังกฤษเป็นอย่างมาก บทความนี้จะสรุปทุกสิ่งที่คุณควรรู้เกี่ยวกับโรคนี้ รวมถึงแนวทางป้องกันและการรับมือ

ไข้กาฬหลังแอ่นคืออะไร? ทำความเข้าใจโรค

ไข้กาฬหลังแอ่น หรือ Meningococcal disease เป็นโรคติดเชื้อที่เกิดจากแบคทีเรีย ทำให้เกิดภาวะเยื่อหุ้มสมองอักเสบและติดเชื้อในกระแสเลือดอย่างรุนแรง ชื่อ "ไข้กาฬหลังแอ่น" มาจากอาการเด่น คือ มีไข้สูง ผื่นคล้ายจุดเลือดออกขนาดใหญ่หรือจ้ำเลือด (กาฬแปลว่าดำ/รุนแรง) และอาการคอแข็ง หลังแอ่น อันเป็นผลจากเยื่อหุ้มสมองอักเสบ

โรคนี้มีลักษณะพิเศษคือ อาการกำเริบเร็วและรุนแรงมาก แม้จะมียาปฏิชีวนะในการรักษา แต่หากไม่ได้รับการวินิจฉัยและรักษาอย่างทันท่วงที อาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ในเวลาอันสั้น

สถานการณ์การระบาดในอังกฤษ: ทำไมถึงน่ากังวล?

• ระบาดรุนแรงและรวดเร็ว: การระบาดครั้งนี้ถูกทางการอังกฤษ (UKHSA) ระบุว่าเป็นระดับที่ไม่เคยปรากฏมาก่อน โดยมีต้นตอมาจากสถานบันเทิง "Club Chemistry" ในเมืองแคนเทอร์เบอรี ระหว่างวันที่ 5-7 มีนาคม
• กลุ่มเสี่ยงหลักคือนักศึกษา: มหาวิทยาลัยเคนท์เป็นจุดที่พบการระบาดมากที่สุด โดยมีการฉีดวัคซีนให้กับนักศึกษาประมาณ 5,000 คน และจ่ายยาปฏิชีวนะให้ผู้สัมผัสโรคไปแล้วกว่า 2,500 โดส
• ช่องว่างวัคซีน: สหราชอาณาจักรเริ่มบรรจุวัคซีนป้องกันเชื้อ Meningococcal กลุ่ม B (MenB) ในแผนการฉีดวัคซีนสำหรับทารกตั้งแต่ปี 2015 ทำให้นักศึกษามหาวิทยาลัยในปัจจุบันส่วนใหญ่ยังไม่เคยได้รับวัคซีนชนิดนี้ จึงกลายเป็นกลุ่มเสี่ยงสูง โดยเฉพาะการใช้ชีวิตร่วมกันในหอพักที่เอื้อต่อการแพร่กระจายเชื้อผ่านทางจมูกและลำคอจากผู้ที่เป็นพาหะ

ใครคือกลุ่มเสี่ยงและต้องระวังอะไรบ้าง?

ผู้ที่อยู่ในข่ายกลุ่มเสี่ยงสูงและควรเฝ้าระวังเป็นพิเศษคือ:

• นักเรียน-นักศึกษา: โดยเฉพาะผู้ที่กำลังจะเดินทางไปศึกษาต่อในอังกฤษ หรือยุโรปและอเมริกา
• ผู้ที่วางแผนทำ Work and Travel: หรือกิจกรรมใดๆ ที่ต้องอยู่รวมกันเป็นกลุ่มก้อนในต่างประเทศ
• ผู้ที่สัมผัสใกล้ชิดกับผู้ป่วย: หรืออยู่ในสถานที่ที่มีการระบาด

อาการเบื้องต้นที่ต้องเฝ้าระวัง ได้แก่ มีไข้ ปวดศีรษะ หายใจเร็ว ง่วงซึม อาเจียน มือเท้าเย็น และอาการเฉพาะโรคที่สำคัญคือ ผื่นเลือดออกตามตัว ซึ่งบ่งชี้ถึงภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดที่รุนแรง คอแข็ง หลังแอ่น

แนวทางการป้องกันและรับมือ

• ฉีดวัคซีนก่อนเดินทาง: ศ.นพ.ยง ภู่วรวรรณ แนะนำให้ผู้ที่จะเดินทางไปเรียนต่อหรือทำ Work and Travel ในประเทศแถบตะวันตก (รวมถึงอังกฤษ) ควรฉีดวัคซีนป้องกันไข้กาฬหลังแอ่น (ชนิด ACWY) ล่วงหน้าอย่างน้อย 10 วันก่อนเดินทาง ปัจจุบันมีวัคซีนสายพันธุ์ B พัฒนาแล้วแต่ยังไม่แพร่หลายในไทย
• รักษาสุขอนามัย: หลีกเลี่ยงการใช้สิ่งของร่วมกับผู้อื่น ล้างมือบ่อยๆ
• เฝ้าระวังอาการ: หากมีอาการป่วยที่เข้าข่ายข้างต้น ควรรีบไปพบแพทย์โดยเร็วที่สุด และแจ้งประวัติการเดินทาง เพื่อให้ได้รับการวินิจฉัยและรักษาที่ถูกต้องและทันท่วงที
• ยาปฏิชีวนะป้องกัน: สำหรับผู้ที่อยู่ในข่ายสัมผัสโรค แพทย์อาจพิจารณาให้ยาปฏิชีวนะเพื่อป้องกันการเกิดโรค

การเตรียมพร้อมและการเฝ้าระวังเป็นสิ่งสำคัญที่สุดเพื่อป้องกันตนเองและคนที่คุณรักจากโรคไข้กาฬหลังแอ่น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงเวลาที่มีการระบาดเช่นนี้ในประเทศอังกฤษ