ป.ป.ช. กับภารกิจยกระดับความโปร่งใสและปราบปรามการทุจริตยุคดิจิทัล

สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ หรือ ป.ป.ช. ยังคงเป็นหัวใจสำคัญในการขับเคลื่อนธรรมาภิบาลและความโปร่งใสในภาครัฐ ด้วยภารกิจอันหนักแน่นทั้งการป้องกัน ปราบปราม และตรวจสอบการทุจริต การดำเนินงานในช่วงที่ผ่านมาสะท้อนให้เห็นถึงความมุ่งมั่นในการนำเทคโนโลยีมาใช้เสริมประสิทธิภาพ และการบังคับใช้กฎหมายอย่างเข้มข้น เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับประชาชน

เสริมแกร่งด้วยเครื่องมือใหม่: ITA, PIT และ Traffy Fondue

เพื่อตอบรับบริบทการบริหารราชการยุคดิจิทัล ป.ป.ช. ได้เดินหน้าพัฒนาและนำเครื่องมือประเมินความโปร่งใสแบบใหม่มาใช้ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง Integrity and Transparency Assessment (ITA) และ Public Integrity Transparency Assessment (PIT) ซึ่งเป็นการยกระดับระบบการประเมินเพื่อตรวจสอบหน่วยงานภาครัฐให้รอบด้านยิ่งขึ้น

ศาสตราจารย์พิเศษ วิชา มหาคุณ ประธานคณะกรรมการตรวจสอบผลการประเมิน ITA ของ ป.ป.ช. ได้แถลงข่าวถึงความร่วมมือกับสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ในการนำแอปพลิเคชัน Traffy Fondue มาประยุกต์ใช้เป็นเครื่องมือสนับสนุนการประเมิน ITA ในมิติต่างๆ ประกอบด้วย 1) การประเมิน IIT (Internal Integrity and Transparency Assessment) โดยบุคลากรภายในหน่วยงาน 2) การประเมิน EIT (External Integrity and Transparency Assessment) โดยผู้ใช้บริการ 3) OIT (Open Data Integrity and Transparency Assessment) การเปิดเผยข้อมูล และ 4) PIT ซึ่งเป็นการประเมินภาพลักษณ์หน่วยงานโดยเปิดโอกาสให้ประชาชนร่วมประเมิน

ประเดิมตรวจสอบ สตง. กรณีตึกถล่ม

เครื่องมือใหม่เหล่านี้เตรียมประเดิมทดลองใช้ใน 20 หน่วยงานภาครัฐ และหนึ่งในนั้นคือ สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) โดย ป.ป.ช. จะใช้เครื่องมือดังกล่าวตรวจสอบย้อนหลังกรณีตึก สตง. ถล่ม ซึ่งเป็นการเน้นย้ำถึงเจตนารมณ์ที่จะสืบค้นหา ผู้มีอำนาจต้นตอที่แท้จริง ที่สั่งการในการปฏิบัติงาน ไม่ใช่เพียงแค่ตรวจสอบในด้านธุรการเหมือนที่ผ่านมา การตรวจสอบจะเพิ่มคำถามไปยังคนในองค์กร สตง. ประชาชน และคู่สัญญาในการสร้างตึก เพื่อหาความจริงให้ปรากฏและตอบข้อสงสัยของสังคม

กรมการพัฒนาชุมชน ต้นแบบความสำเร็จ

ขณะเดียวกัน หน่วยงานภาครัฐหลายแห่งก็ตระหนักถึงความสำคัญของการประเมิน ITA และนำไปปฏิบัติอย่างจริงจัง ดังเช่น กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย ที่ได้ขับเคลื่อนการประเมิน ITA มาอย่างต่อเนื่อง และล่าสุดในปีงบประมาณ 2568 สามารถทำผลการประเมินได้ในระดับ ดีเยี่ยม ด้วยคะแนน 99.40 สะท้อนให้เห็นถึงความมุ่งมั่นในการพัฒนาคุณธรรมและความโปร่งใสตามกรอบที่ ป.ป.ช. กำหนด เพื่อให้เกิดการขับเคลื่อนที่มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล

ป.ป.ช. ฟันธงจริยธรรมร้ายแรงและเปิดเผยบัญชีทรัพย์สิน

นอกจากการป้องกันแล้ว ป.ป.ช. ยังคงดำเนินการปราบปรามการทุจริตอย่างเข้มแข็ง ล่าสุดได้มีมติ ชี้มูลความผิด อดีต ส.ส. 2 ราย ในข้อหาฝ่าฝืนมาตรฐานทางจริยธรรมอย่างร้ายแรง ได้แก่:

• นายชัยทิพย์ กมลพันธ์ทิพย์ อดีต ส.ส. ราชบุรี: กรณีลักลอบเล่นการพนันภายในอาคารรัฐสภาในวันและเวลาราชการ ซึ่งถือเป็นการไม่รักษาชื่อเสียงเกียรติภูมิของสภาฯ และไม่ประพฤติตนเป็นแบบอย่างที่ดี
• นายสฤษฏ์พงษ์ เกี่ยวข้อง อดีต ส.ส. กระบี่: กรณีครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดิน ส.ป.ก. กว่า 600 ไร่ โดยไม่เป็นผู้มีคุณสมบัติและจงใจปกปิดข้อมูลในการยื่นบัญชีทรัพย์สิน ซึ่งเป็นการแสวงหาประโยชน์โดยมิชอบและทำให้เสื่อมเสียเกียรติศักดิ์การเป็น ส.ส.

ทั้งสองกรณีนี้ ป.ป.ช. ได้ส่งเรื่องให้ศาลฎีกาพิจารณาตามขั้นตอนต่อไป

เปิดเผยบัญชีทรัพย์สิน: โปร่งใสตรวจสอบได้

อีกหนึ่งบทบาทสำคัญของ ป.ป.ช. คือการเปิดเผยบัญชีทรัพย์สินและหนี้สินของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ล่าสุดได้เปิดเผยบัญชีทรัพย์สินของอดีต ส.ส. ที่พ้นตำแหน่ง อาทิ นางบุญยิ่ง นิติกาญจนา อดีต ส.ส. ราชบุรี ที่ยื่นบัญชีทรัพย์สินรวมคู่สมรสกว่า 708 ล้านบาท และ นายคำพอง เทพาคำ อดีต ส.ส. อุดรธานี ที่ยื่นบัญชีทรัพย์สินรวมคู่สมรสประมาณ 6.8 หมื่นบาท การดำเนินการนี้ตอกย้ำถึงหลักการความโปร่งใสและเปิดโอกาสให้ประชาชนได้ตรวจสอบความมั่งคั่งของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง

โดยสรุป ป.ป.ช. ยังคงเดินหน้าอย่างไม่หยุดยั้งในการพัฒนาเครื่องมือและกลไกใหม่ๆ เพื่อยกระดับความโปร่งใสในภาครัฐ ควบคู่ไปกับการปราบปรามการทุจริตและบังคับใช้จริยธรรมอย่างจริงจัง เพื่อสร้างสังคมที่สุจริตและเป็นธรรม