กพ: เจาะลึกสถานการณ์ส่งออกไทยและภารกิจต้านภัยบุหรี่ไฟฟ้า

เมื่อพูดถึงคำว่า "กพ" หลายคนอาจนึกถึงเดือนกุมภาพันธ์ในบริบทของเศรษฐกิจ หรืออาจหมายถึงสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ (ก.พ.ร.) ที่มีบทบาทสำคัญในการพัฒนาองค์กรภาครัฐ ไม่ว่าจะหมายถึงอะไร คำนี้ล้วนปรากฏอยู่ในข่าวสารสำคัญของประเทศไทย บทความนี้จะพาทุกท่านไปสำรวจประเด็นร้อนที่เกี่ยวข้องกับ "กพ" ทั้งในมิติเศรษฐกิจและการขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะ

ก.พ. 2569: การส่งออกไทยยังแกร่ง แต่มีสัญญาณท้าทาย

สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) เปิดเผยว่า การส่งออกของไทยในเดือนกุมภาพันธ์ 2569 มีมูลค่าสูงถึง 29,439.7 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ขยายตัวต่อเนื่องเป็นเดือนที่ 20 ด้วยอัตรา 9.9% (YoY) แรงขับเคลื่อนสำคัญมาจากการส่งออกสินค้าอิเล็กทรอนิกส์และเครื่องใช้ไฟฟ้าที่เติบโตตามการอัปเกรดเทคโนโลยีสู่ยุค AI และ Data Center รวมถึงการกระจายความเสี่ยงในห่วงโซ่อุปทานจากความตึงเครียดด้านภูมิรัฐศาสตร์

นอกจากนี้ สินค้าเกษตรและอาหารศักยภาพสูงก็ยังคงเติบโตอย่างแข็งแกร่ง เช่น ทุเรียนสด เงาะสด อาหารสัตว์เลี้ยง ไก่แปรรูป และไขมันและน้ำมันจากพืชและสัตว์ ส่งผลให้ภาพรวม 2 เดือนแรกของปี 2569 การส่งออกขยายตัวรวม 17% อย่างไรก็ตาม การส่งออกสินค้าเกษตรและอุตสาหกรรมเกษตรโดยรวมยังคงหดตัวต่อเนื่องเป็นเดือนที่ 2 และไทยขาดดุลการค้าในเดือนกุมภาพันธ์ที่ 2,833.6 ล้านดอลลาร์สหรัฐ

ปัจจัยเสี่ยงและแนวโน้มการปรับเป้าหมาย

แม้จะมีการเติบโตที่น่าพอใจ แต่สถานการณ์ก็ไม่ได้สดใสไปเสียทั้งหมด ศูนย์วิจัยกสิกรไทยได้ปรับลดประมาณการการส่งออกไทยปี 2569 ลงเหลือต่ำกว่า 1% จากเดิมที่คาดไว้ 1.6% หากสถานการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลางรุนแรงและยืดเยื้อ โดยมี 5 ปัจจัยเสี่ยงสำคัญที่ต้องจับตา ได้แก่:

• การส่งออกไปยังตะวันออกกลางที่มีสัดส่วน 3-4% ของทั้งหมด ซึ่งสินค้ากลุ่มรถยนต์ ข้าว และอาหารทะเลแปรรูป อาจได้รับผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญ
• ต้นทุนการขนส่งสินค้าที่ปรับตัวสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ทั้งค่าระวางเรือและค่าประกันภัย โดยเฉพาะเส้นทางยุโรปที่เพิ่มขึ้น 14-17% และทำให้ระยะเวลาขนส่งนานขึ้น 10-15 วัน
• แนวโน้มเศรษฐกิจโลกที่อาจชะลอตัวลง หากราคาน้ำมันดิบยังคงสูงเกิน 100 ดอลลาร์สหรัฐฯ ต่อบาร์เรลต่อเนื่อง

นอกจากนี้ แม้ศาลสูงสุดของสหรัฐฯ จะมีคำตัดสินยกเลิกมาตรการภาษีตอบโต้ (Reciprocal Tariffs) สำหรับสินค้าบางกลุ่มเมื่อวันที่ 20 ก.พ. 2569 ซึ่งอาจส่งผลให้การส่งออกกลุ่มนี้เร่งตัวขึ้น แต่ก็ยังมีความไม่แน่นอนจากมาตรการภาษีเพิ่มเติมภายใต้มาตรา 301 ที่อาจตามมา สนค. คาดการณ์ว่าจะมีการปรับเป้าหมายการส่งออกปี 2569 ใหม่ในเร็ววันนี้จากเดิมที่ตั้งไว้ 2-3%

ก.พ.ร.: สสส. เตรียมรับการประเมินพร้อมภารกิจปราบบุหรี่ไฟฟ้า

อีกหนึ่งความหมายของ "กพ" ที่สำคัญคือ สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ (ก.พ.ร.) ซึ่งกำลังจะมีบทบาทสำคัญในการประเมินความคุ้มค่าและประสิทธิภาพขององค์กรภาครัฐ สำหรับปี 2571 กองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) กำลังเตรียมความพร้อมรับการประเมินจาก ก.พ.ร. โดย สสส. ได้กำหนด 12 จังหวัดเป้าหมาย เพื่อผลักดันให้การป้องกันและแก้ไขปัญหาบุหรี่ไฟฟ้าเป็นวาระกลางของการทำงาน

ปัญหาบุหรี่ไฟฟ้าเป็นเรื่องเร่งด่วน โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กและเยาวชน จากข้อมูลปี 2568 พบว่ามีเด็กและเยาวชนไทยสูบบุหรี่ไฟฟ้าพุ่งสูงถึง 1.7 ล้านคน โดย 70% อยู่ในช่วงอายุ 15-29 ปี และ 30% เป็นนักสูบหน้าใหม่ที่ไม่เคยสูบบุหรี่มาก่อน สสส. จึงเน้นย้ำในการผลักดันนโยบาย มาตรการ และกฎหมายควบคุมยาสูบ เสริมสร้างความรู้ สร้างภูมิคุ้มกันในเด็กและเยาวชน รวมถึงการเฝ้าระวังและควบคุมการขายบุหรี่ไฟฟ้าออนไลน์ พร้อมบูรณาการการทำงานร่วมกับกรมศุลกากร สำนักงานตำรวจแห่งชาติ และสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค เพื่อบังคับใช้กฎหมายอย่างเข้มงวด และศึกษาโมเดลจากต่างประเทศ เช่น สิงคโปร์และนิวซีแลนด์ในการแก้ไขปัญหา

สรุป: "กพ" ในมิติที่หลากหลาย

ไม่ว่าจะเป็น "ก.พ." ในฐานะเดือนที่สะท้อนการเติบโตทางเศรษฐกิจที่เผชิญความท้าทาย หรือ "ก.พ.ร." ในฐานะกลไกสำคัญในการพัฒนาภาครัฐและแก้ไขปัญหาสังคม ทั้งสองประเด็นนี้ล้วนแสดงให้เห็นถึงความเปลี่ยนแปลงและความพยายามในการขับเคลื่อนประเทศไปข้างหน้า การทำความเข้าใจบริบทของคำว่า "กพ" ในแต่ละมิติ จะช่วยให้เรามองเห็นภาพรวมของสถานการณ์ปัจจุบันได้อย่างรอบด้านมากยิ่งขึ้น