วันนอนหลับโลก 2569: นอนหลับดี มีคุณภาพ สู่ชีวิตยืนยาวและสุขภาพดี

วันนอนหลับโลก (World Sleep Day) ประจำปี 2569 ซึ่งตรงกับวันศุกร์ที่ 13 มีนาคม ได้เวียนมาถึงอีกครั้ง ในปีนี้ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข และสมาคมโรคจากการนอนหลับแห่งประเทศไทย ได้ร่วมกันรณรงค์ภายใต้แนวคิด “นอนหลับดี อายุยืน สุขภาพดี” เพื่อย้ำเตือนให้คนไทยตระหนักถึงความสำคัญของการนอนหลับที่มีคุณภาพ ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของสุขภาพที่ดีรอบด้าน

ทำไมการนอนหลับจึงสำคัญต่อสุขภาพ?

แพทย์หญิงอัมพร เบญจพลพิทักษ์ อธิบดีกรมอนามัย ได้เน้นย้ำว่า การนอนหลับเป็นหนึ่งในพฤติกรรมสุขภาพพื้นฐานที่สำคัญไม่แพ้การรับประทานอาหารที่เหมาะสมและการมีกิจกรรมทางกายอย่างสม่ำเสมอ หากเราพักผ่อนไม่เพียงพอหรือไม่ได้รับการนอนหลับที่มีคุณภาพ อาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพทั้งในระยะสั้นและระยะยาว ไม่ว่าจะเป็นความเสี่ยงต่อโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) อาทิ โรคหัวใจและหลอดเลือด โรคเบาหวาน และโรคอ้วน รวมถึงปัญหาสุขภาพจิต และที่สำคัญยังกระทบต่อประสิทธิภาพในการเรียน การทำงาน และคุณภาพชีวิตโดยรวมอีกด้วย

บทบาทเชิงลึกของการนอนหลับต่อร่างกาย

ศาสตราจารย์แพทย์หญิงนฤชา จิรกาลวสาน หัวหน้าศูนย์นิทราเวช โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ และนายกสมาคมโรคจากการนอนหลับแห่งประเทศไทย ได้ให้ข้อมูลเชิงลึกว่า การนอนหลับมีบทบาทสำคัญต่อ ระบบเผาผลาญพลังงาน (metabolism) และสมดุลของฮอร์โมนในร่างกาย ในช่วงที่เราหลับ ร่างกายจะมีการปรับสมดุลฮอร์โมนที่เกี่ยวข้องกับความหิว ความอิ่ม และการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด รวมถึงกระบวนการซ่อมแซมและฟื้นฟูเซลล์ที่เสียหาย

นอกจากนี้ ในช่วงการนอนหลับลึก ร่างกายจะหลั่ง ฮอร์โมนการเจริญเติบโต (growth hormone) ซึ่งเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่งต่อการเจริญเติบโตของเด็กและวัยรุ่น โดยเฉพาะการเพิ่มความสูงและการพัฒนาของกล้ามเนื้อและกระดูก ดังนั้น การนอนหลับไม่เพียงพอหรือไม่ดีพอ อาจทำให้ระบบเผาผลาญทำงานผิดปกติ เพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะน้ำหนักเกิน โรคเบาหวาน และโรคหัวใจและหลอดเลือดได้

ความท้าทายของการนอนหลับในยุคดิจิทัล

นายแพทย์ปกรณ์ ตุงคะเสรีรักษ์ รองอธิบดีกรมอนามัย กล่าวถึงความท้าทายที่สำคัญของคนในยุคดิจิทัล นั่นคือ การใช้โทรศัพท์มือถือหรืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ในช่วงเวลากลางคืน ซึ่งอาจรบกวนการทำงานของนาฬิกาชีวภาพของร่างกาย หรือ Circadian Rhythm ส่งผลให้ร่างกายพักผ่อนได้ไม่เต็มที่

กรมอนามัยจึงขอเชิญชวนให้ประชาชนทุกคนให้ความสำคัญกับการจัดสมดุลระหว่างการใช้เทคโนโลยีกับการพักผ่อน และปฏิบัติตามแนวทาง สุขลักษณะการนอนที่ดี 10 ประการ เพราะการนอนหลับไม่ใช่แค่การพักผ่อน แต่เป็นการส่งเสริมสุขภาพและเป็นช่วงเวลาที่ร่างกายได้ซ่อมแซมตัวเอง เพื่อสร้างสุขภาพที่ดีและยืนยาวต่อไป

มาร่วมกันให้ความสำคัญกับการนอนหลับ เพื่อสุขภาพที่ดีและชีวิตที่ยืนยาวของเราทุกคนในวันนอนหลับโลกนี้ และทุกๆ วันกันเถอะ!