พลิกโผ! "ฮามาส" เรียกร้อง "อิหร่าน" หยุดโจมตีชาติอ่าวเปอร์เซีย...สัญญาณอะไรในตะวันออกกลาง?

ในสถานการณ์ความขัดแย้งที่ร้อนระอุในตะวันออกกลาง ข่าวหนึ่งที่สร้างความประหลาดใจและจุดประเด็นให้คนทั่วโลกต้องหันมาจับตาคือ การเรียกร้องอย่างกะทันหันจากกลุ่มติดอาวุธฮามาสที่ประจำอยู่ในปาเลสไตน์ ให้พันธมิตรคนสำคัญอย่างอิหร่าน ยุติการโจมตีประเทศในอ่าวเปอร์เซีย ซึ่งถือเป็นความเคลื่อนไหวที่ไม่ค่อยปรากฏให้เห็นบ่อยนักระหว่างสองกลุ่มพันธมิตรใกล้ชิดนี้ การเรียกร้องครั้งนี้มีนัยยะสำคัญอย่างไร และสะท้อนถึงภูมิทัศน์ความสัมพันธ์ในภูมิภาคอย่างไรบ้าง?

ฮามาสวอนอิหร่าน: สัมพันธ์พี่น้องต้องมาก่อน

แถลงการณ์ของกลุ่มฮามาส ซึ่งเป็นผู้ปกครองฉนวนกาซา ระบุอย่างชัดเจนว่า ขอให้ "พี่น้องในอิหร่านหลีกเลี่ยงการโจมตีประเทศเพื่อนบ้าน" และเสริมว่า ประเทศทั้งหมดในภูมิภาคควรร่วมมือกันเพื่อรักษาความสัมพันธ์ฉันพี่น้องเอาไว้ ในขณะเดียวกัน ฮามาสยังคงย้ำถึงสิทธิของอิหร่านในการป้องกันตนเองจากการโจมตีของสหรัฐฯ และอิสราเอล ซึ่งยังคงมีการโจมตีอิหร่านอย่างต่อเนื่อง

ความเคลื่อนไหวนี้เกิดขึ้นท่ามกลางความกังวลอย่างยิ่งของฮามาสต่อสถานการณ์สงครามในภูมิภาค โดยพวกเขาเรียกร้องให้ทุกประเทศและองค์กรระหว่างประเทศร่วมมือกันเพื่อยุติสงครามนี้โดยทันที ปัจจุบัน อิหร่านยังไม่ได้ออกมาแสดงความคิดเห็นต่อแถลงการณ์ของกลุ่มฮามาสแต่อย่างใด

เมื่อการตอบโต้ของอิหร่านกระทบพลเรือน

ทางการอิหร่านระบุว่า การโจมตีตอบโต้ของกองทัพเตหะรานมุ่งเป้าไปที่ฐานทัพทางทหารหรือสิ่งปลูกสร้างของสหรัฐฯ บนแผ่นดินประเทศในอ่าวเปอร์เซีย และไม่ได้ตั้งใจจะโจมตีประเทศเพื่อนบ้านโดยตรง อย่างไรก็ตาม การโจมตีด้วยโดรนและขีปนาวุธหลายครั้งกลับสร้างความเสียหายให้กับโครงสร้างพื้นฐานของพลเรือน และส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อประเทศเพื่อนบ้านหลายแห่งในอ่าวเปอร์เซีย

ตลอดระยะเวลากว่า 2 สัปดาห์ที่ผ่านมา มีรายงานผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 18 คนทั่วภูมิภาค ซึ่งส่วนใหญ่เป็นเจ้าหน้าที่ด้านความมั่นคงหรือแรงงานต่างชาติ โดยมีผู้เสียชีวิต 6 คนในสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (UAE) และอีก 6 คนในคูเวต ขณะที่โอมาน ซาอุดีอาระเบีย และบาห์เรน มีรายงานผู้เสียชีวิตประเทศละ 2 คน เหตุการณ์เหล่านี้อาจเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้ฮามาสต้องออกมาแสดงจุดยืนที่ "แปลก" ไปจากเดิม

ความตึงเครียดที่เพิ่มขึ้นและการเคลื่อนไหวของมหาอำนาจ

สถานการณ์ในตะวันออกกลางยังคงทวีความตึงเครียดขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยสหรัฐฯ ได้เตรียมเคลื่อนย้ายกำลังพลนาวิกโยธินและเรือรบเพิ่มเติม รวมถึงเรือยูเอสเอส ทริโปลี (USS Tripoli) ซึ่งบรรทุกทหารเรือและนาวิกโยธินราว 5,000 นาย ไปยังภูมิภาคนี้ นอกจากนี้ยังมีการเคลื่อนย้ายระบบป้องกันขีปนาวุธ THAAD จากเกาหลีใต้มายังตะวันออกกลาง ซึ่งสร้างความกังวลให้กับจีนที่มองว่าอาจกระทบต่อความมั่นคงของตนเอง

การโจมตีตอบโต้ของอิหร่านที่มุ่งเป้าไปที่อิสราเอลและฐานทัพสหรัฐฯ ทั่วตะวันออกกลาง ไม่เพียงแต่ส่งผลกระทบต่อศูนย์กลางการบินนานาชาติ แต่ยังทำให้ราคาน้ำมันพุ่งสูงขึ้นอีกด้วย

นัยยะจากพันธมิตร

• อิหร่านคือผู้สนับสนุนหลัก: อิหร่านถือเป็นผู้สนับสนุนรายใหญ่ที่สุดของฮามาส ทั้งในด้านเงินทุน อาวุธ และการสนับสนุนทางการเมือง การที่ฮามาสกล้าออกมาเรียกร้องพันธมิตรหลักเช่นนี้ แสดงให้เห็นถึงความกังวลที่แท้จริงต่อเสถียรภาพในภูมิภาค
• การรักษาภาพลักษณ์: ฮามาสอาจต้องการหลีกเลี่ยงการถูกมองว่าสนับสนุนการโจมตีที่กระทบต่อพลเรือนในประเทศมุสลิมด้วยกัน เพื่อรักษาภาพลักษณ์และความชอบธรรมในสายตาของประชาคมโลกและชาวอาหรับ
• แรงกดดันจากภายในและภายนอก: การโจมตีที่ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตในประเทศอ่าวเปอร์เซีย อาจสร้างแรงกดดันทั้งจากภายในกลุ่มฮามาสเอง และจากประเทศอื่น ๆ ที่ให้การสนับสนุนทางการเมืองและเงินทุน เช่น ตุรกีและกาตาร์ ซึ่งเพิ่งตกเป็นเป้าการโจมตีจากอิหร่านเช่นกัน

การที่ "ฮามาส" ซึ่งเป็นพันธมิตรที่ใกล้ชิดของอิหร่าน ออกมาเรียกร้องให้อิหร่านยุติการโจมตีชาติอ่าวเปอร์เซีย จึงเป็นเหตุการณ์ที่น่าจับตาอย่างยิ่ง มันอาจเป็นสัญญาณของการปรับเปลี่ยนกลยุทธ์ของกลุ่มในภูมิภาค หรือเป็นความพยายามที่จะควบคุมสถานการณ์ความขัดแย้งไม่ให้บานปลายไปมากกว่านี้ ขณะที่อิหร่านยังไม่มีท่าทีตอบรับต่อแถลงการณ์นี้ อนาคตของความสัมพันธ์และเสถียรภาพในตะวันออกกลางยังคงเป็นสิ่งที่ต้องติดตามอย่างใกล้ชิด