สถานะปัจจุบันของ "ประเทศ" ทั่วโลก: บทเรียนจากภัยธรรมชาติและการก้าวกระโดดทางเศรษฐกิจ

ในโลกยุคปัจจุบัน "ประเทศ" ต่างๆ ทั่วโลกกำลังเผชิญหน้ากับความท้าทายและโอกาสที่หลากหลาย ทั้งวิกฤตการณ์ทางสิ่งแวดล้อมที่รุนแรงขึ้น และการเติบโตทางเศรษฐกิจที่น่าประทับใจ การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้สะท้อนให้เห็นถึงพลวัตของโลกที่เราอาศัยอยู่ และเป็นเครื่องเตือนใจว่าแต่ละประเทศต่างมีบทบาทสำคัญในการกำหนดอนาคตของตนเองและของโลก

ยุโรปเผชิญวิกฤตไฟป่าครั้งรุนแรง: บททดสอบของประเทศต่างๆ

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในปี 2026 หลายประเทศในทวีปยุโรปกำลังประสบปัญหาไฟป่ารุนแรง โดยเฉพาะประเทศสเปนที่เข้าสู่ช่วงฤดูไฟป่าที่เลวร้ายที่สุด อุณหภูมิที่สูงเกิน 45 องศาเซลเซียส ร่วมกับภัยแล้งที่ยืดเยื้อ ทำให้เกิดสภาวะที่เอื้อต่อการลุกลามของไฟป่าอย่างรวดเร็วและควบคุมได้ยากยิ่ง

จากข้อมูลประมาณการของระบบข้อมูลไฟป่าแห่งยุโรป (EFFIS) คลื่นความร้อนที่ทำลายสถิติได้คร่าชีวิตผู้คนไปแล้วหลายร้อยคน และสร้างความเสียหายมหาศาลต่อพื้นที่ป่าในสเปน โดยสูญเสียไปแล้วเกือบ 50,000 เฮกตาร์ในช่วงต้นปี 2026 ซึ่งสูงกว่าตัวเลขอย่างเป็นทางการที่กระทรวงนิเวศวิทยาเผยแพร่ เหตุการณ์ไฟป่าในเมืองเลซิเญนา (ซาราโกซา) และลา ฟูเอบา (อูเอสกา) ในภูมิภาคอารากอน ถือเป็นจุดที่น่าเป็นห่วงที่สุด ทำให้ประชาชนต้องอพยพ และยังคงมีความเสี่ยงสูงที่จะเกิดไฟป่าต่อเนื่องไปจนถึงต้นเดือนกรกฎาคม สถานการณ์นี้ตอกย้ำถึงความจำเป็นที่ ประเทศ ต่างๆ จะต้องร่วมมือกันรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและภัยธรรมชาติที่ทวีความรุนแรงขึ้น

การก้าวกระโดดทางเศรษฐกิจ: "ประเทศ" ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ขึ้นแท่นรายได้ปานกลางระดับสูง

ในขณะที่บางประเทศกำลังเผชิญกับวิกฤตธรรมชาติ "ประเทศ" ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้กลับมีข่าวดีในด้านเศรษฐกิจ ล่าสุด ธนาคารโลก (World Bank) ได้ประกาศเลื่อนระดับ เวียดนามและฟิลิปปินส์ สู่กลุ่มประเทศ ‘รายได้ปานกลางระดับสูง’ (Upper-middle Income) ซึ่งเป็นกลุ่มเดียวกับประเทศไทย สิงคโปร์ และมาเลเซีย ทำให้ประเทศเศรษฐกิจขนาดใหญ่ทั้ง 5 ในภูมิภาคนี้อยู่ในกลุ่มดังกล่าวแล้ว

การจัดอันดับครั้งนี้เป็นผลมาจากการขยายตัวทางเศรษฐกิจอย่างรวดเร็วเป็นเวลาหลายปีติดต่อกัน โดยมีรายละเอียดที่น่าสนใจดังนี้:

• เวียดนาม: มีรายได้ประชาชาติต่อหัว (GNI per capita) แตะระดับ 4,970 ดอลลาร์สหรัฐในปี 2025 โดยมีรูปแบบการเติบโตที่ขับเคลื่อนด้วยการส่งออกและการปฏิรูปที่เอื้อต่อการทำธุรกิจ ใช้เวลา 17 ปีในการเลื่อนสถานะจากกลุ่มรายได้ปานกลางระดับต่ำ
• ฟิลิปปินส์: มี GNI per capita อยู่ที่ 4,850 ดอลลาร์สหรัฐในปี 2025 ด้วยการขยายตัวทางเศรษฐกิจแบบครอบคลุมในทุกอุตสาหกรรมหลัก ไม่ใช่เพียงการเฟื่องฟูของภาคส่วนใดภาคส่วนหนึ่ง แต่เป็นการเปลี่ยนแปลงในระบบเศรษฐกิจทั้งหมด ใช้เวลาราว 38 ปีในการเลื่อนสถานะ

ทั้งสองประเทศมี GNI ต่อหัวสูงกว่าเกณฑ์ขั้นต่ำของธนาคารโลกที่ 4,636 ดอลลาร์สหรัฐ ทำให้ตอนนี้ประเทศเศรษฐกิจขนาดใหญ่ทั้ง 5 ในภูมิภาคนี้อยู่ในกลุ่มรายได้ปานกลางระดับสูงแล้ว

รัฐบาลไทยเองก็ตั้งเป้าหมายที่จะขยับสถานะเป็น ประเทศ รายได้สูงภายใน 12 ปีข้างหน้า ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความมุ่งมั่นในการพัฒนาเศรษฐกิจอย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ ยังมีประเทศอื่นๆ ที่ถูกเลื่อนระดับ ได้แก่ จอร์แดน ไมโครนีเซีย และศรีลังกา รวมถึงโตโกที่ถูกจัดระดับจากประเทศรายได้ต่ำเป็นประเทศรายได้ปานกลางระดับต่ำ สะท้อนให้เห็นถึงแนวโน้มเชิงบวกของการพัฒนาเศรษฐกิจโลกในภาพรวม ซึ่งจำนวนประเทศที่ถูกจัดอยู่ในกลุ่มรายได้ต่ำได้ลดลงเหลือเพียง 11% จาก 30% นับตั้งแต่ปี 1987

ไม่ว่าจะเป็นการต่อสู้กับภัยธรรมชาติหรือการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ "ประเทศ" ต่างๆ ทั่วโลกต่างมีบทบาทสำคัญในการกำหนดอนาคต ความร่วมมือ การปรับตัว และการวางแผนระยะยาวจะเป็นกุญแจสำคัญในการรับมือกับความท้าทายและคว้าโอกาสที่รออยู่ข้างหน้าได้อย่างยั่งยืน